24 Temmuz 2012

Bir Doctor Who Yazısı

Bu sıralar hayatımı tamamen işgal eden bir şey var; Doctor Who. Günüm, gecem Doctor Who izleyerek, izlemediğim zamanlarda da onun hakkında düşünerek geçiyor. O yüzden bir Doctor Who yazısı yazmayı kendime borç bilirim. Çünkü bu dizi gerçekten hayatımın büyük bir parçası haline geldi ve bence bir dizinin insanın hayatında bu kadar büyük yer edinebilmesi o dizinin inanılmaz derecede başarılı olduğunun göstergesidir. İzlediğim çok fazla dizi var -bu bir gerçek- ama Doctor Who bunların arasından çok rahatlıkla sıyrılıyor, tam bir gönüllerin birincisi durumu. Plaketler yaptırıp tüm kadroya dağıtasım, dünyanın çeşitli şehirlerine her biri için özel heykeller yaptırasım var. O aşamaya geldim bu sıralar, Fangirl moduna bağladım gidiyorum. Halimden de çok memnunum. Bir de uzun bir Doctor Who yazısı yardırayım da fangirlüğüm tam olsun. Hadi bakalım.
 -Yazı bir miktar spoiler içermektedir ama öyle okursam yanarım biterim tarzı şeyler yoktur, haberiniz ola! Okuyun bence, nolcak canım-

Neden Doctor Who?
Genel olarak dizi izlemeyi çok sevme nedenlerimden biri, dizilerin belli bir hikayeyi uzun süreler boyunca takip edebilmeye olanak sağlaması. Yıllarca bazı karakterlerin hikayeleri durmadan, birçok farklı yönüyle anlatılıyor. Tüm bu süre içinde hikayelerin büyüsü hep benimle kalabiliyor. Ben de hikayenin devamını görebilmek iç.in yaşamak istiyorum ya da hikayenin devamını kendim hayal ediyorum. En önemlisi hikaye kahramanlarıyla arkadaş oluyorum, onlara aşık oluyorum, yani temelde onları seviyorum. Onları sevmek kolay, insan sadece izleyici olduğu hikayelerle daha rahat anlaşıyor pek tabii ki. Doctor Who'da anlatılan hikaye de insanı gerçekten büyüleyen, başka bir dünyada, başka bir zamanda yaşıyormuş hissi veren, izlendiği anda "aslında her şey mümkün" diye gaza getiren bir dizi. İçinde zaman yolculuğu olan her şeyi manyakça sevme eğilimim de işin içine girince benim zaten Doctor Who'yu sevmemem garip olurdu. Üstelik bu doktor sadece zamanda değil uzayda da seyahat edebiliyor. Milyarlarca ışık yılı uzaktaki gezegenleri, oradaki yaşamları da gösteriyor. Tüm bu zaman-uzay seyahati mükemmelliğinin yanında bir doktor karakteri var ki o karakter hakkında sayfalarca yazsam yine de az gelir. Dizinin 1963 yılından beri devam ediyor oluşunu tek açıklaması da The Doctor karakteri zaten. Sürekli değişen, dönüşen bir adam Doktor. O yüzden insanlar aslından bir karakterin hikayesini izlerken bir sürü adamın hikayesini izlemiş oluyorlar. Doktor değişiyor, her değişimininde fiziksel özelliklerini değiştirdiği gibi kişiliğinin bazı boyutlarını da değiştiriyor ama aynı kalan özellikleri de var. İşte dizinin büyüsü tam bu noktada insanları esir etmeye başlıyor. Yalnız bir adamın, daha doğrusu bir time lord'un yalnız hikayesi çerçevesinde bu bitmeyen öykü, doktorlar değiştikçe çeşitleniyor. Her bir doktor aynı yalnızlığın, aynı bilgeliğin aynı gücün farklı bir versiyonunu gösteriyor. Aynı hikayenin birçok farklı karakter üzerinden anlatılması gibi bir şey. Ve ben buna mükemmellik diyorum işte.

Last of the Time Lords- A Mad Man With a Box- Time Lord Victorious- The Oncoming Storm
Doktor karakteri benim izlediğim onlarca dizi içerisinde en hayran olduğum erkek karakterler top 5ine üst sıralardan girer. Belki ilk sırada bile olabilir (Sherlockla bir çekişme içinde de diyebiliriz birinci sıra için). Her ne kadar ilk 8 doktoru baştan sona izlememiş olsam da onlarla ilgili okuduklarımdan ve birtakım youtube videolarından edindiğim izlenim aslında 11 doktorun da çok temel ve benzer özellikleri olduğu. Öncelikle doktor çok zeki bir adam. Bir dahi, dizide söyledikleri gibi bir science geek. Çok geveze, çok hızlı konuşuyor ve saniyede üç cümle ile tüm zaman ve mekanlardaki yaratıklara laf sokabiliyor. Kendine has bir şapşallığı var ama aynı zamanda inanılmaz korkutucu bir havası da var. Bazen öyle bir bakıyor ki tüm evren resmen önünde diz çöküyor, bazen de yavru bir sokak köpeği gibi korunmaya muhtaç, evsiz yurtsuz, yalnız. Bazen tüm evrenin en şapşal, en sakar varlığı. Kaybedecek çok bir şeyi yok ama kaybedebileceği şeyleri de vücudunun son molekülünün bile yok olması pahasına koruyor. Hiçbir şeyden korkmuyor.

Hatta onun ne kadar korkusuz olduğunu en güzel anlatan diyaloglardan biri ise şu;
Çocuk: Daha önce hiç canavarlarla karşılaştın mı?
Doktor: Evet
Çocuk: Peki onlardan korktun mu?
Doktor: Onlar benden korktu.


Dizide birçok kez doktoru tanımlamaya yönelik ifadeler kullanıldı. Hem doktorun kendisi hem de onunla en az bir kere karşılaşmış herkes tarafından. 10. doktor sürekli ne kadar zeki oduğunu I'm Brilliant diye belirtirken 11. Doktor, daha geldiği ilk bölümde I'm a mad man with a box der kendisiyle ilgili. Doktorun kendi gücünün sınırsızlığını görüp, dark side'a geçmeye en çok yaklaştığı anda söylediği cümle ise I am the Time Lord Victorious'dur.  Ancak dizi boyunca doktoru en güzel anlatan sahnelerden biri kesinlikle dünyanın en şirin İngiliz çocuğunun ağzından dinlediğimiz Doktor tasviri. 10. doktor için şöyle diyor kendisi;

Because I've seen him. And he's like fire and ice and rage. He's like the night and the storm and the heart of the sun. He's ancient and forever. He burns at the center of time and he can see the turn of the Universe... And he's wonderful"

Tam olarak doktor bu. İçinde kontrolsüz, bitmek tükenmez bir güç var. Zaman lordları ırkın son temsilcisi, 900 yaşından daha büyük ve yaşamı boyunca sevdiği birçok şeyin ölümünü, yitişini izlemiş, yalnız bir adam. O yüzden yapabileceklerinin sınırı yok, hiç durmayan beyni yüzünden aklının da sınırları yok ve sınırsızlık bazen onu delirtiyor ve bazen onu durduracak biri gerekiyor. O biri de genelde doktorun bir şekilde bulduğu ya da yollarının kesişmesinin kaçınılmaz olduğu yoldaşları. Seyahat arkadaşları.

Seyahat Arkadaşları- Companions
Benim dizideki favori olaylarımdan biri Doktor'un yol arkadaşları yani dizideki ifadesiyle companion'ları. Onlarla çok rahat bir şekilde özdeşim kurabiliyorum. Ya da belki özdeşim kurmak istediğim şey onların doktorla birlikte yaşadıkları hayat. Yani aslında onların yerinde olmak istiyorum. Tutunamayan insanlar genelde doktorun seçtiği ya da yolu doktorla kesişen kişiler. Hayatlarında bir sıkışmışlık var, kaçmak istiyorlar ve doktor onları tabiri caizse; kaçırıyor. Birçoğumuz ölmeden önce dünyayı görmek istediğini en az bir kez söylemiştir hayatı boyunca, işte doktor insanlara sadece dünyayı değil tüm evreni, zamanı ve uzayı da göstermeyi vaadediyor. Kim hayır diyebilir ki buna. Ben demezdim şahsen. Doktor olmak istemezdim ama onunla seyahat eden bir turist olmak isterdim. Bazen gerçekten doktor gibi bir şeyin gelip beni de sıkıştığım yerden kurtarmasını, bana zamanı, uzayı, evreni göstermesini hayal ediyorum. Doctor Who'yu güzel yapan şey zaten birçok insana bu hayali kurdurmayı başarması. Böyle bir şeyin mümkün olmadığını sıkıcı mantığım biliyor ama en azından dizi süresi boyunca kendimden çok daha büyük bir evreni görmek, ya da sadece doktor gibi bir adamla seyahat etmek düşüncesi beni çok mutlu ediyor. Oturup bir kurtarıcıyı beklemek belki çok çaresizce ve aşağılayıcı bir şey ama bazen insan biraz nefes almak istiyor. Bana nefes aldıran şeyler de gerçekliği unutmamı sağlayan şeyler. Sıkıcı beynimden beni uzaklaştıranlar. Doctor Who mesela. Dizinin kendisi benim TARDIS'im. Birçok doctor who hayranı için de öyle olduğunu düşünüyorum. İçi dışından daha büyük ve sadece bir dizi olmanın çok daha ötesinde. My very own private time machine. O yüzden kendimi başka bir hayal seviyesinde doktor'un yol arkadaşı gibi hissedebiliyorum. Diziyi izlemek benim için bir yolculuğa çıkmak anlamına geliyor. Bir gün uyanacağım ve bahçede tardisiyle doktor beni bekliyor olacak gibi hayaller kurabiliyorum, bu yaşımda. Öyle bir adamın var olduğuna dünyayı ve başka gezegenleri bizim haberimiz olmadan koruduğuna falan inanmak istiyorum safça. Bunun mümkün olmadığını elbet biliyorum ama 45 dakika boyunca sanki mümkünmüş gibi hissedebiliyorum. O da az bir şey değil. Dizideki yol arkadaşlarının hissettiğini ben izlerken hissediyorum. O adama hayran olup zamanı ve evreni görmenin heyecanını yaşıyorum. Gerçekten böyle bir şeye şahit olsam, hayatımda bir kere bile bir zaman makinasıyla geçmişe gitsem hayatım tamamen değişirdi ki companionların her günü zaman yolculuğu, her gün yeni türden yaratıklarla, koşmayla, macerayla geçiyor. En basit şekliyle benim için güzel bir hayat bu. En azından farklı bir hayat. Özlem duyduğum bir şey. Fark ettiğiniz üzere yol arkadaşları kısmında çok romantikleştim. Hemen Doctor Who'nun düşmanlarına ve yaratıklarına geçeyim de yavan romantikliğim üzerimden aksın.

Düşmanlar- Yaratıklar
Doctor Who'nun düşmanları diyince herkesin aklına ilk sırada tabii ki Dalekler gelir. Dalekler benim için de yaratık listesinin bir numarasındalar ve ben gerçekten bayılıyorum Daleklere,  ayy canım ne şirinlerrr, yirim gibi bir sevgi değil tabii zira şirinlikle pek bi alakaları yok. Ben dalekleri doctor who'da görmeyi seviyorum. Onların olduğu bölümler çok heyecanlı oluyor, çok komik ve absürt de oluyor. Dalekler ve doktor ayrılamaz, ayrılmamalı. Gerçi son iki sezondur neredeyse hiç Dalek görmediğimizi düşününce şu an içimi bir hüzün kapladı. Onların mekanik exterminate-exterminate seslerini duymayı özledik. Doktorun hepsini teker teker göt etmesini özledik.Ne zaman daleklerle ilgili bölümler artsa finalde çok heyecanlı şeyler göreceğiz diye gaza gelmeyi özledik. Her şeyden önce Doctor Who için bir ikon Dalekler. Bir efsane, tuvalet pompasından bozma garip kollarıyla absürtlüğün sınırlarında dolaşan yaratıklar onlar. Kendilerini evrendeki diğer tüm yaratıklardan üstün görüyor ve aşağıda kalan tüm yaratıkların yok edilmesi gerektiğini düşünüyorlar. Time lordlar da ebedi düşmanları. Büyük zaman savaşında birbirlerinin soylarını kırmışlar, yani en azından dizide ilk bahsedilen durum buydu. Ancak zaman ilerledikçe hem daleklerin hem de time lordların aslında bitmediğini görüyoruz, hepsinden son kalan bir tane olduğunu düşünürken zırt pırt ordan burdan çıkıyorlar.
Dizideki birçok şey gibi kötü adamlarda da bazı sembolik durumlar olduğu bence çok açık. Diziyi izlemeye başladığım ilk zamanlardan beri daleklerin nazileri simgelediğini düşünüyorum ben. Üstün ırk söylemi ve tamamen yok edici olma gibi özelliklerle tanımlamış ingiliz yazarlar dalekleri. Doktor da aslında ingiliz falan olmadığı halde her zaman İngiltere'nin kurtarıcısıdır, çok sever Büyük Britanya topraklarını. Londara'yı kim bilir kaç kere yok olmaktan kurtarmıştır. -kurtarsın zaten,ben görmeden londra'ya hiçbir şey olamaz!- Doktor'un daleklere karşı büyük zaferleri sembolik olarak ingilizlerin nazileri tekrar tekrar def etmesi anlamını da taşıyor. Dizide yer yer gözümüze çarpan ingiliz milliyetçisi söylemlerden ve geçmişe gidilen bölümlerde birçok kez ikinci dünya savaşıyla ilgili hikayeler anlatmayı tercih etmelerinden de yola çıkarak bu çıkarımı yapmak iyice kolaylaşıyor. Gerçekten 2. dünya savaşı ile ilgili birçok şey var dizide, birkaç bölümde Churchill var mesela, bir bölümde geçmişe gidip hitler'i öldürmeye karar verdikleri bile oluyor. O dönemin zor şartları fonunda doktor herkesi bir kez daha kurtarıyor, ingilizler savaşı tekrar tekrar kazanıyor. İlk sezon doktor mesela 1941 hava saldırısı altındaki londra'ya bakıyor ve "2. dünya savaşında almanya domino taşları gibi tüm avrupayı yerle bir ediyordu sonra bir nemli ada çıktı ve burası olmaz dedi, işte bu beni çok etkiliyor" gibi bir konuşma yapıyor mesela. Ki o bölüm çok gerilimli olmasının yanında İngiliz miliyetçiliğinin tavan yaptığı bölüm olarak aklımda yer etmiştir. Rose Tyler'ın tüm bölüm boyunca ingiltere bayrağı giymesi de zaten işin en aleni boyutuydu. Gerçi ben bu durumdan rahatsız değilim, adamların ülkesi ve dizisi istedikleri kadar kendilerini övebilir, gaza getirebilirler. Bir de tabii dünya çapında en çok izlenen dizileri bu, İngiltere propagandası yapmak için daha güzel bir yol düşünemiyorum. Belki başka bir ülke olsa rahatsız da olabilirdim ama yapacak bir şey yok İngiltere'ye aşığım, ne yapsalar kolay kolay gıcık olamıyorum. sbt.

Doctor Who'daki diğer yaratıklara baktığımda ise dizide beni gerçekten korkutmayı başarabilmiş tek şeyin ağlayan melekler olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Ağlayan meleklerin olduğu her bölüm gerilimi hissediyorum. Dizideki kahramanlar gözlerini kırpamazken ben de onlarla birlikte gözlerimi açık tutmaya çalışıyorum. Bu zamana kadar hiç başaramadım gözlerimi kırpmamayı, doctor who dünyasında yaşasam başıma fena şeyler gelecekti demek ki. Fena şeylere de razıyım keşke o dünyada yaşasaydım. Rüyalarımda sürekli doktorla maceralara atıldığımı görüyorum bu sıralar. Acayip de mutlu uyanıyorum ki o rüyalardan. Gerçekten içinde yaşamak istediğim farklı dünya seçenekleri olsaydı ilk sıraya doktorun dünyasını koyardım. İnsanın bir tardis'i oldu mu sırtı yere gelmez zaten. Tardis benim olmasa da mühim değil yanında bir doktorla geldiği sürece. Bir de meşhur Cybermanler var. İnsanlardan makinelere dönüşen ve duyguları tamamen yok edilmiş, acı çekmeyen varlıklar bunlar. Tek amaçları tüm insanları "silmek" Onlardan daha üst, acı ve duygu hissetmeyen hepsi birbirinin aynı cybermanler yaratmak. Dizinin güzel sembolik hareketlerinden biri daha. Acı çekmenin, duyguların farklılıkların temelde o kadar da kötü olmadığını, sonsuza kadar yaşama ihtimalinin bile bu şartlar altında hiçbir şey ifade etmediğini-etmeyeceğini güzelcene anlatmış caaanım doctor who senaristleri. cybermanlerin ilginçliği de aslında özlerinde bir kötülük olmaması, kötülük olsun diye yapmıyorlar yaptıklarını. programlandıkları şey insanları yok etmek ve onları acı çekmeyen daha güçlü bir yaşam formuna çevirmek. dalekler gibi öldürmek, yıkmak gibi düşünceleri yok. zaten pek bi düşünceleri yok. Altta yatan bir felsefesi olan kötü adamlar değiller, böyle olmalarının hepimizi derinden etkileyen bir nedeni yok. Bir joker değiller yani. Dizide o tarz bir kötü adam da var aslında. The Master. Klasik kötü adam portresi, gerçekten kötü, korkunç bir adam ve davranış şeklini geçmişiyle bağdaştırıyor tüm bu tarz kötü adamlar gibi karizmatik kötü adamımız the master. Ben genel olarak kötü adam sever biriyim o yüzden Master'a da bayılıyorum tabii. Kötü adamlarda ama bu tarz manyak, garip, geçmişiyle münakaşa içinde, acı çekmiş kötü adamlarda beni etkileyen bir şey var. Süper kahraman hikayelerinde süper kahramanlarında da çocukluklarıyla, geçmişleriyle aileleriyle ilgili problemleri hep vardır ama onlar kendilerine bahşedilen yeteneklerini insanlığın iyiliği yönünde kullanmak isterler, bir de benzer bir geçmişe sahip bazı insanlar vardır onlarsa kötüdürler, bireysel bir intikamı tüm insanlıktan almaya çalışmaları beni her zaman derin düşüncelere sevk eder. Anlamıyor da değilim gerçi, intikam neticede büyük bir duygu genelle genelleyebildiğin kadar. Gerçek hayatta tasvip etmiyoruz tabii ama kurgu dünyasında olmasalar bence büyük eksikliklerini hissederiz, bu tarz kötü karakterlerin yokluğunda çoğu dizinin-filmin de tadı tuzu olmaz. Kötü karakter rules! Doctor Who'da milyonlarca kötü karakter-düşman-canavar vesaire var, hepsinden tek tek bahsedemem sanırım bu yazı sınırları içinde ama büyük çoğunluğu ile barışığım. Sadece tüm dizi boyunca saçma dediğim tek bir canavar vardı o da Agatha Christieli bölümdeki dev arı. Uçan bebek yağlar bile bana normal gelirken o dev arı bana çok alakasız geldi. Bu diziyi kesinlikle mantıksal sınırlar içinde düşündüğümden değil çok daha akla hayale sığmayacak şeyler var ve hepsi dizi bağlamında çok normal geliyor bana o dev arı olmamış. Doctor Who ile ilgili hoşuma gitmeyen 2-3 şeyden biri de budur herhalde.

Tardis, 50. Yıl ve Birtakım Saçmalamalar
Evet son olarak bir kez daha TARDIS'e ne kadar aşık olduğumu söylemek isterim. Gerçekten bir gün bir dövme yaptıracak olsam birkaç seçeneğimden biri de mini mini mavi bir tardis olurduı. -Şöyle bileğimin içinde ne kadar da güzel olurdu, napsam niyeti bozsam mı.- Öyle manyakça seviyorum. Deli seviyorum. Benim için çok sembolik anlamları var. En sevdiğim doktor, -benim doktorum- 10. doktor. David Tennant'ın mükemmel bir oyuncu olduğunu ve onun çizdiği doktor portresinin karakterin en başarılı yorumu olduğunu düşünüyorum (eski doktorları baştan sona izlemediğim için izledikçe fikrim değişebilir elbet, birçok kişi gibi 4. doktor'a da aşık olabilirim, belli olmaz.). En sevdiğim companion ise donna noble sanırım, gerçi amy pond'u da çok seviyorum, belki berabere diyebiliriz. 3. ve 5. sezon favorilerim, bu sezonlardaki her bölümü 2şer 3er kez izledim. Dizinin sadece Mart'tan beri hayatımda olduğu düşünülürse çok iyi bir performans. 2013 dizinin 50. yılı ve 2013'ü iple çekiyorum, çok acayip şeyler yapacaklarına inanmak istiyorum. Belki David Tennant da gelir, eskilerden captain jack harkness'ı görsek de fena olmaz mesela. Neyse gelecekteki sezonlar şöyle bir yerde dursun, ben asıl keşke orjinal seriye sahip olsam 1963'ten itibaren hepsini izlesem istiyorum. Şu sıralar en çok istediğim şeylerden biri bu. Keşke birileri bana tüm serinin dvdlerini hediye etse, valla anında en sevdiğim insan mertebesine yükseltirim. Eğer bana dvdleri hedie etmek isteyen varsa şimdiden kendisine burdan canım ya sen dünyanın en mükemmel insanısın diyorum. Ama şansımı fazla zorlamayayım, hediye dilenciliğini çok sevsem de kısmen ayıp bir şey heheh. Kimse hediye etmeyecekse de yavaş yavaş torrentten icabına bakarım artık napayım. Doctor Who'nun 50. yılından önce tüm sezonları izlemiş olurum umarım. Kendime koyduğum hedeflerden biri bu olsun. Bir de başarabilirsem, ayrıca bu yıl içinde Cardiff'teki Doctor Who Experience'ı ziyaret etmek hedefindeyim. Çok imkansız görünmüyor şu anki şartlara bakılırsa. Ha gitmişken bir de Matt Smith ile tanışırım belki, hıımm o da pek güzel olur, ya da ben yeni yılın başında gideyim de Sherlock çekilirken hem Benedict ile tanışayım hem Matt ile. Anında da ilk isimleriyle seslenirim, nasılsa gelecekte arkadaş olacağız. Evet gülmeyin , bunlar da benim içimde yaşayan ergenin hayalleri, kızmayalım ve içimizdeki ergenleri dışlamayalım. 


Ciddi başlayıp cıvıtarak bitirdiğim yazının sonunda, -buraya kadar okuyan varsa onlara da saygılar- demek isterim ki Doctor Who'yu sevin, izlemediyseniz hemen izleyin, izleyip seviyorsanız gelin dizi üzerine muhabbet edelim, kanka olalım, birbirimize Doctor Who şakaları yapalım, zaman yolculuğu üzerine uzun uzun konuşalım karşılıklı Dalek taklidi falan da yapabiliriz, olur yani. Gerçekten hayatımda Doctor Who muhabbeti yapacağım insan eksikliği hissediyorum zira üzerine sürekli konuşmak istediğim nadir şeylerden biri de bu dizi. Zaten bu kadar uzun yazmamdan da anlamışsınızdır. İzleyin. Ben de izlemeye devam edeyim. 

8 yorum:

sinem dedi ki...

yazının geneli çok güzel ama takıldığım yer şurası:

aklına bileğinin içine mini mavi bir tardis dövmesi yaptırmak geldi ve hala yaptırmadın? wtf?

gokciii dedi ki...

evet ya şimdi sen de böyle söyleyince kendimi kınadım, neden yaptırmamışım acaba, çok mantıksız geldi bak. hayat anlamsızlaştı şu anda :)

sinem dedi ki...

şu dövme işlerini beraber mi halletsek acaba? kıps. ^-^

gokciii dedi ki...

ya ne güzel olurdu aslında, bir 6 ay beklersen beraber yaptırabiliriz ehehhe. gidip dönüp ancak öyle yaptırabilirim ben :( sen ne zamana düşünüyorsun?

sinem dedi ki...

valla acil bi durumum yok ama eylül'de mersin'e dönücem :( ama ankara'ya uğramak durumundayım, ayarlayabiliriz KIPS

Moiraine. dedi ki...

amanın! bir başka Doctor Who fanına daha rastlamak ne güzel! :)

gokciii dedi ki...

benim için de çok güzel :) doctor who seven herkese bayılıyorum. on numara insanlarız valla hehehhe

Hacer Melis YILMAZ dedi ki...

50. yıl hedeflerini gerçekleştirebildin mi diye sırmadan edemem :D